რომელი ასაკიდან აცნობიერებენ ბავშვები სიკვდილს და როგორ რეაგირებენ ახლობლის გარდაცვალებაზე?

მცირეწლოვანი ბავშვების უმეტესობას სიკვდილის შესახებ გარკვეული წარმოდგენები აქვს. ახლობლის ან ოჯახის წევრის დაკარგვის დროს პატარა განსაკუთრებულ სტრესს განიცდის და არ შეუძლია გრძნობებთან გამკლავება.

ბავშვები განსხვავებულად აღიქვამენ ახლობლის სიკვდილს. ხშირად, მათი ემოციები წუთიდან წუთში რადიკალურად იცვლება, მაგალითად ტირილის შემდეგ პატარა შეიძლება სათამაშოთი ან სხვა გასართობით დაკავდეს.
მსგავსი ფაქტები არ ნიშნავს, რომ ბავშვი არ განიცდის ან არ არის ტრავმირებული. უფროსებისგან განსხვავებით ბავშვების ფსიქოლოგიური თავდაცვის მექანიზმი უფრო მძაფრი და ძლიერია, რის გამოც მათ მარტივად შეუძლიათ ყურადღება სხვა საქმეზე გადაიტანონ და ნაკლებად იფიქრონ სტრესულ სიტუაციებზე.


ხშირად, ბავშვი უშუალოდ გარდაცვლილი პიროვნების მიმართ აგრესიას და ბრაზს გრძნობს, რადგან პატარას გონება ბოლომდე ვერ იაზრებს სიკვდილის არსს, რის გამოც ბავშვი ახლობელს, უბრალოდ, მის მიტოვებაში ადანაშაულებს.


5 წელზე მცირე ასაკის ბავშვები ვერ აღიქვამენ სიკვდილს, როგორც განგრძობით და სამუდამო მოვლენას, რის გამოც ისინი ელოდებიან გარდაცვლილი ადამიანის დაბრუნებას, ხშირად ახსენებენ და კითხულობენ მათ. 9 წლის ასაკში ბავშვის გონება იწყებს იმ აზრთან შეგუებას, რომ სიკვდილი არ არის დროებითი მოვლენა და დაკარგული ახლობელი ან ოჯახის წევრი არ დაბრუნდება მათ ცხოვრებაში. დაახლოებით 10 წლის ასაკში, ბავშვები საბოლოოდ იაზრებენ სიკვდილის არსს, ეგუებიან საყვარელი ადამიანის სამუდამოდ დაკარგვის იდეას და ცდილობენ ეს მოვლენა ლოგიკურ ჩარჩოებში მოაქციონ. შესაბამისად, ამ ასაკში პატარები ყველაზე მეტად იხრებიან რელიგიური ასპექტებისკენ (სულის, სამოთხის იდეები) ან პირიქით, ცდილობენ მეცნიერული ახსნა უპოვონ გარდაცვალებას (ბიოლოგიური, სამედიცინო ცნებები.) ბავშვებს ესმით, რომ სიკვდილი ცუდი მოვლენაა, თუმცა „მარადისობის“ მოვლენა მათთვის ჯერ კიდევ გაუგებარი და არარეალურია.


უფროსის როლი ასეთ დროს ძალიან მნიშვნელოვანია, რათა ბავშვს მიღებული ტრავმა არ გაჰყვეს ცხოვრების ბოლომდე და მან შეძლოს დანაკარგთან ადაპტირება და ნორმალური ცხოვრების გაგრძელება. პირველი ნაბიჯი ასეთ დროს არის ბავშვის მიერ ემოციების გამოხატვის წახალისება. პატარას უნდა ესმოდეს, რომ სევდის და ტკივილის გამოხატვა ნორმალური, ბუნებრივი მოვლენაა და მას არ უნდა ეშინოდეს საკუთარი გრძნობების. ბავშვმა უნდა იგრძნოს უფროსების მხრიდან თანადგომა, არ უნდა შერცხვეს თავისუფლად ტირილის ან ემოციების სხვაგვარად გამოხატვის. მცირე ასაკის ბავშვებს უჭირთ გრძნობების ვერბალურად (სიტყვიერად) გამოხატვა, ასეთ დროს პატარას საკმაოდ დიდ დახმარებას უწევს ხატვა, გაფერადება, ფოტოალბომების დათვალიერება და ასე შემდეგ. უმჯობესია, თუ ბავშვს თავიდანვე შეაგუებენ რეალობასთან. მოტყუება, რომ ახლობელი „უბრალოდ სხვაგან წავიდა და მალე დაბრუნდება” კიდევ უფრო მეტად გაართულებს სიტუაციას.


გარკვეული დროის შემდეგ, აუცლებელია ბავშვი დაუბრუნდეს ცხოვრების ჩვეულ რიტმს, ძველ რუტინებს და საქმეებს, რათა პატარამ გაიაზროს, რომ დიდი ტკივილის მიუხედავად, მისი ცხოვრება გრძელდება ისევ ისე, როგორც უწინ.

წყარო: cerebrum.ge

5 მარტს სემეკმა ელექტროენერგიის, ბუნებრივი გაზისა და სასმელი წყლის მომხმარებლებს 85 ათას ლარზე მეტი ჩამოაწერა

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ (სემეკ) 5 მარტის საჯარო სხდომაზე ელექტროენერგიის, ბუნებრივი გაზის, სასმელი წყლის მომხმარებლებსა და კომუნალური მომსახურების კომპანიებს შორის არსებული სადავო საკითხები განიხილა.

“იბერიას” საქმეზე ადეიშვილისა და მისი ყოფილი მოადგილის მიმართ გამამტყუნებელ განაჩენზე პროკურატურა განცხადებას ავრცელებს

ტელეკომპანია „იბერია ტვ-ს” სამაუწყებლო ლიცენზიის იძულებით დათმობის ფაქტზე, საქართველოს ყოფილი გენერალური პროკურორის, ზურაბ ადეიშვილისა და გენერალური პროკურორის ყოფილი მოადგილის, გიორგი ლაცაბიძის მიმართ თბილისის საქალაქო სასამართლომ გამამტყუნებელი განაჩენი დაადგინა.

დისტანციური სესიები ინოვაციებისა და ტექნოლოგიების მიმართულებით

GITA-მ და BTU-მ ახალი პროექტი წარადგინეს.

ყოველდღიური ანალიტიკა — სიახლე თიბისის ბიზნეს ინტერნეტ ბანკში

თიბისი ბანკი იურიდიული პირებისთვის განკუთვნილ ინტერნეტ ბანკში ახალ, მნიშვნელოვან ფუნქციონალს — ბიზნეს ანალიტიკას ამატებს.

წინა ხელისუფლების დროს ჩამორთმეული ფიროსმანის ნახატი მესაკუთრეს დაუბრუნდა – პროკურატურა განცხადებას ავრცელებს

საქართველოს შინაგან საქმეთა სამინისტროს კრიმინალური პოლიციის დეპარტამენტის მეორე სამმართველოში გამოძიება სისხლის სამართლის N009271011001 საქმეზე, დ.ა.-ს მიერ წინასწარი შეცნობით დანაშაულებრივი გზით მოპოვებული, ნ. ფიროსმანაშვილის ფერწერული ტილოს შეძენისა და გასაღების მცდელობის ფაქტზე, საქართველოს სისხლის სამართლის კოდექსის 186-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტითა და 19,186-ე მუხლის მე-2 ნაწილის „დ“ ქვეპუნქტით გათვალისწინებული დანაშაულის ნიშნებით დაიწყო.

მკვლელობა თავში ნაჯახის ჩარტყმით და ძარცვა – ბრალდებულს 10 წელი მიესაჯა

ახალციხის რაიონულმა სასამართლომ განზრახ მკვლელობისთვის, ძარცვისა და სხვისი ნივთის განზრახ დაზიანებისთვის ბრალდებული ნ.მ. დამნაშავედ ცნო და თავისუფლების 10 წლით აღკვეთა მიუსაჯა. ამის შესახებ ინფორმაციას საქართველოს გენერალური პროკურატურა ავრცელებს.

თიბისის მხარდაჭერით, ბათუმში Marriot-ის ბრენდის 5-ვარსკვლავიანი სასტუმრო - Le Méridien გაიხსნა

შავი ზღვის სანაპიროზე სასტუმროების ცნობილ ბრენდებს Marriot-ის ბრენდის 5-ვარსკვლავიანი სასტუმრო - Le Méridien დაემატება. “ბათუმი თაუერი“, რომელიც რეგიონში უმაღლესი კატეგორიის ბრენდს წარმოადგენს, თიბისის მხარდაჭერით გაიხსნა.

თიბისი მომხმარებლებს ურჩევს, ისარგებლონ დისტანციური მომსახურებითა და უნაღდო გადახდებით

თიბისი გირჩევთ უნაღდო გადახდების საშუალებებს, რომ თავიდან აიცილოთ ნაღდ ანგარიშსწორებასთან დაკავშირებული რისკები:

„ჯორჯიან მანგანეზი“ სალიცენზიო არეალში მიწების მითვისებაზე განცხადებას ავრცელებს

ბოლო რამდენიმე თვეა, სისტემატური ხასიათი მიიღო პრაქტიკამ, როდესაც, „ჯორჯიან მანგანეზის“ ლიცენზიით განსაზღვრულ ტერიტორიებზე, მოპოვებითი სამუშაოების დაწყებისთანავე ხდება მიმდებარე მიწის ნაკვეთების კერძო პირებზე დარეგისტრირება და შემდეგ მათი მესაკუთრეების მხრიდან ზარალის ანაზღაურების მოთხოვნა.

 

„სოკარის“ შანსი, დაესწარით ევრო 2020-ის გახსნას რომში – კომპანიამ გათამაშება დაიწყო

„სოკარმა“ 2020 წელი უამრავი სიახლით დაიწყო და მომხმარებელს სიურპრიზები შესთავაზა.

ირაკლი შოთაძე ლონდა თოლორაიას შეხვდა და სახელმწიფო ინსპექტორის სამსახურის საქმიანობას გაეცნო

საქართველოს გენერალურ პროკურატურაში გენერალური პროკურორის ირაკლი შოთაძისა და სახელმწიფო ინსპექტორის ლონდა თოლორაიას შეხვედრა გაიმართა.

"არემჯის" საერთაშორისო ჯილდო Leader Of The Year გადაეცა

შვეიცარიის სარეიტინგო ასოციაციისა და საქართველოს ნაციონალური ბიზნეს რეიტინგების კავშირის, რიგით მე-8 დაჯილდოებაზე „არემჯის“-Leader Of The Year საერთაშორისო ჯილდო გადაეცა. ამის შესახებ „ინტერპრესნიუსს“ კომპანიიდან აცნობეს.

იშვიათი დაავადებების მსოფლიო დღე საქართველოშიც აღნიშნეს

თებერვლის ბოლოს მსოფლიომ იშვიათი დაავადებების დღე აღნიშნა, რომელსაც საქართველო წელსაც შეუერთდა.

სასამართლომ, ჭიათურაში სახელმწიფო ქონების მითვისებისთვის დაკავებულთა აღკვეთის ღონისძიებაზე იმსჯელა

ქუთაისის საქალაქო სასამართლომ სახელმწიფო ქონების უკანონო მითვისების ბრალდებით დაკავებულების აღკვეთის ღონისძიებაზე იმსჯელა.

29 თებერვალს საქართველო იშვიათი დაავადებების მსოფლიო დღეს აღნიშნავს

გენეტიკური და იშვიათი დაავადებების საქართველოს ფონდი (GeRaD) 2020 წლის პრიორიტეტად სპინალურ კუნთოვან ატროფია (სკა) ასახელებს.

სემეკმა ელექტროენერგიის, ბუნებრივი გაზისა და სასმელი წყლის მომხმარებლებს მიმდინარე კვირაში 21 ათას ლარზე მეტი ჩამოაწერა

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელმა ეროვნულმა კომისიამ (სემეკ) მიმდინარე კვირაში ელექტროენერგიის, ბუნებრივი გაზის, სასმელი წყლის მომხმარებლებსა და კომუნალური მომსახურების კომპანიებს შორის არსებული სადავო საკითხები განიხილა.

დავით ნარმანია საერთაშორისო ენერგეტიკულ შეხვედრაზე პრეზენტაციით წარდგა

საქართველოს ენერგეტიკისა და წყალმომარაგების მარეგულირებელი ეროვნული კომისიის (სემეკ) თავმჯდომარე დავით ნარმანიამ ქ. ვენაში გამართულ საერთაშორისო ენერგეტიკულ შეხვედრაში მიიღო მონაწილეობა.

 

ეთერ შავლიძესთან შეძენილმა ბილეთმა ერთს 1 182 454, მეორეს კი 14 280 ლარი მოაგებინა

გაიცანით, საქართველოში ლატარიის ყველაზე იღბლიანი მეჯიხურე, რომელთან ნაყიდი ბილეთებითაც 2 კვირის მანძილზე ლოტო 6/42-ში ჯეკპოტი 1 182 454 ლარი და 14 280 ლარი მოიგეს.

„ევროპაბეთის“ შემდეგ აზარტული თამაშების ბიზნესი გარე რეკლამაზე უარს ამბობს

აზარტული თამაშების კომპანიებმა საქართველოში უპრეცედენტო გადაწყვეტილება მიიღეს - პირველი მარტიდან თამაშების ყველა კომპანია გარე-რეკლამაზე უარს ამბობს. ბანერების ჩამოხსნა მთელი საქართველოს მასშტაბით უკვე დაწყებულია.

„თიბისი ბანკმა“ ბიზნესსექტორს წლიური ანგარიში წარუდგინა

თიბისი ბანკმა წლიური შეხვედრა ჩაატარა, სადაც კომპანიის 2019 წლის მიღწევები და შედეგები, ასევე განვითარების სტრატეგია და სამომავლო გეგმები წარადგინა. შეხვედრას ბიზნესსექტორის, მთავრობის, დიპლომატიური კორპუსის, საერთაშორისო ფინანსური ინსტიტუტებისა და ბიზნესასოციაციების წარმომადგენლები ესწრებოდნენ.

საქართველოს გენერალურ პროკურატურაში აშშ-ის ჯორჯიის შტატის ადვოკატთა ასოციაციის წარმომადგენლებთან შეხვედრა გაიმართა

საქართველოს გენერალურმა პროკურატურამ აშშ-ის ჯორჯიის შტატის სისხლის სამართლის ადვოკატთა ასოციაციის ადვოკატებს უმასპინძლა.